Art is Everywhere (3)

De afsluitende dag van Art is Everywhere vond plaats op vrijdagmiddag 22 november. Na elkaar ruim twee maanden niet gezien te hebben, kwamen we weer samen in ArtEZ Hogeschool van de Kunsten in Arnhem.

Liselot Peerenboom, projectmedewerker participatie bij Cultuur Oost, doet verslag van de driedaagse kennismaking met dans voor 26 pabostudenten van de HAN in het kader van CMK Gelderland LAB De Kracht van Dans. 

IMG_0542 lab dans

Jessica Nicoll: "Go out of your fear, I don’t want you to have fear, have fun."

Everybody Matters, Every Body Matters.

Toen docenten en studenten een plekje hadden gevonden vroeg Angela Verdurmen (moderator CMK Lab Dans) aan de studenten wat ze zich nog herinnerden van de eerste drie dagen Art is Everywhere, wat er is blijven hangen en wat ze verwachten van hun laatste dag. De studenten kregen de tijd om dit in de vorm van een motto te formuleren in de logboekjes. “Everybody dance now”, schreef een van de studenten op, ze vertelde verder, “normaal dans ik eigenlijk niet, maar door de energie die je als groep krijgt, beweegt iedereen mee, ik hoop dat we vandaag weer lekker gaan dansen.”

Ik merkte aan de studenten dat ze moeite hadden om de aandacht erbij te houden. Ze wiebelden onrustig op hun stoel, plukten aan hun haar en kletsten door elkaar heen. Terwijl ik zelf ook wat afdwaalde door de onrust in de ruimte zei een van hen: “Weet je, ik heb vooral gewoon heel erg veel zin om te gaan dansen’’, waarna de overige studenten instemmend knikten. Aha, dat veroorzaakte dus de onrust, iedereen zat boordevol energie en wilden deze het liefst eruit dansen.

Om terug te blikken op de driedaagse workshop in september schreef iedereen op hoe zij zichzelf als docent zien en hoe je als docent je leerlingen kan aanzetten om te gaan dansen. In groepjes wisselde iedereen  de antwoorden op deze vragen met elkaar uit. Een groep vertelde dat ze dans als energizer in wil zetten, zodat ze een vermoeide groep kinderen energie kunnen geven. De andere groep vertelde dat het belangrijk is om de kinderen vooral mee te nemen door een thema te koppelen aan dans. De kinderen zijn vrij om hun eigen verbeelding en fascinatie in te zetten. Zo zet je de leerlingen op een speelse manier in beweging.

"Weet je, ik heb vooral gewoon heel erg veel zin om te gaan dansen."

Na het gezamenlijk reflecteren en nadat Angela nog een bruikbaar stappenplan heeft aangereikt, volgde een korte pauze. Na de pauze verzamelden we in een van de danszalen voor een Masterclass Reflective Practice van Jessica Nicoll. Jessica is een Amerikaanse dansdocente die procesgerichte didactiek en (levens)lessen geeft die een bron van inspiratie zijn voor alle aanwezigen. Naast de pabostudenten waren inmiddels ook de studenten ArtEZ Docent Dans aangeschoven, waardoor we met 44 leerlingen waren. Ze verspreidden zich door de ruimte. Jessica Nicoll rommelde nog wat in haar tas en pakte haar notitieblok. Ze vroeg de studenten een cirkel te maken in de ruimte en de eerste kennismaking kon beginnen door het uitspreken van je naam tegen je buurvrouw/man, waarbij het tempo steeds meer werd opgevoerd.

Jessica is een docent die onbevooroordeeldheid uitstraalt, iemand die niet zegt wat fout is, iemand die de een niet anders behandelt dan de ander en ons uitnodigde aan het begin van de les: to plunge in the unknown. Zij zette de studenten aan het werk. Na een voorstelrondje vroeg Jessica de studenten om iemand op te zoeken die ze nog niet kenden en daarmee een tweetal te maken. “Whenever we step into a situation we don’t know, there are hopes and fears. Go out of your fear, I don’t want you to have fear, have fun’’.

Nicoll deed veel uitspraken die mij pakten, ze wist woorden te geven aan allerlei gevoelens en gevoeligheden die misschien aan de orde waren in deze groep. Uitspraken die ik zelf nooit had kunnen bedenken, maar die een gemeenschappelijk gevoel omschreven waarin iedereen zich herkende.

Terwijl de studenten tweetallen vormden vroeg Jessica om een kort gesprek met elkaar te voeren, ‘’Now you’re gonna have a very small conversation about where in your daily life you find yourself reflecting’’. Vervolgens liepen de studenten weer door de ruimte en zochten een nieuwe partner om dit gesprek te voeren. Een proces van kijken en luisteren naar elkaar in gelijkwaardigheid, zonder verschil te maken tussen een dansdocent of een paboleerkracht in opleiding. Jessica creëerde de ruimte om te onderzoeken waar de eigen creativiteit ligt. Ze voedde het creatief potentieel van al deze studenten en gaf veel verschillende en uitdagende opdrachten.

Na afloop van de Masterclass Dans verzamelden we in het kantoor van Cultuur Oost. Broodjes met soep stonden klaar. Terwijl de hongerige studenten aten, blikten we gezamenlijk terug op de dag. ‘‘Vandaag hebben we geen muziek, maar alleen verbeelding en illusie gebruikt. Mijn horizon is weer verbreed’’, vertelde een van de studenten.

‘‘Lynn creëerde een opbouw, dat miste ik vandaag’’, was de feedback van een andere student. “Ik had niet verwacht dat de ArtEZ studenten er ook zouden zijn, dat was best heel spannend, want zij kunnen heel goed dansen en ik ben na 20 seconden klaar, dan weet ik niet meer hoe verder.”

"Vandaag hebben we geen muziek, maar alleen verbeelding en illusie gebruikt. Mijn horizon is weer verbreed."

Misschien was er door het exploratieve karakter van de les en de vele reflectiemomenten wat meer tijd nodig om het geleerde te overzien, te vatten en te laten bezinken. Hoe je het ook went of keert: de studenten zijn opnieuw geprikkeld. Het is een proces om als docent te vertrouwen op jouw eigen kunnen bij het beoefenen van kunstvakken voor de klas, vooral als je hier nog niet bekend mee bent. In dit proces is iedereen door de workshopdag weer gegroeid.

In september waren de pabostudenten nog onbekend met de combinatie dans en basisonderwijs. Geen idee wat te verwachten, geen afgebakend beeld van wat dans is of zou moeten zijn en weinig tot geen praktische ervaring met dans in klassenverband. Dat wat voor de studenten voorheen onbekend was, heeft intussen contouren gekregen, de ideeën over dans en wat het kan zijn en kan betekenen zijn aan het groeien. Dankzij het CMK Lab De Kracht van Dans is er bij de toekomstige leerkrachten een vuurtje aangestoken om als leerkracht misschien toch de stap te wagen om dans een plek te gaan geven in het basisonderwijs. Zoals een van de studenten treffend zei: Everbody dance now!

Topics

Dans
Angela Verdurmen

Door

Angela Verdurmen

Angela is adviseur danseducatie. Bij Cultuur Oost werkt zij aan het vergroten van kansen voor jongeren om zich te ontwikkelen en te presenteren, met een accent op urban arts.

Stel een vraag