Art4Succes vergroot zelfvertrouwen

Vijftien leerlingen van SO scholen de Ziep, het Bariet en Hamaland deden mee aan het project Art4Succes, een project voor kinderen uit het speciaal onderwijs van 9 tot 14 jaar. Art4Success heeft als doel om het zelfvertrouwen van kinderen, middels kunstlessen, te vergroten. Dit project is gebaseerd op het landelijke sportproject Playing for Success.

Art4succes

Presentatie van Art4Succes

CMK projectleider Annemarie Oerlemans van Cultuurpunt Amphion geeft aan dat het project gaat over de wow-factor. ‘Dat een kind voelt dat het iets overwonnen heeft in zichzelf. Door het project zijn er zoveel persoonlijke successen behaalt voor de kinderen. Ouders die naar de laatste open lessen kwamen kijken gaven dat ook aan bij ons’.

In de eerste editie gaven de kunstvakdocenten Djovrie Krus (vormgever en beeldend docent) en Kirsten Robben (theatermaker) lessen in theater en mode aan de kinderen op een locatie buiten de school. Annemarie: ‘Dat ze buiten de school les kregen was ook erg bijzonder, want dat zijn de kinderen niet zo gewend. Tijdens de eindpresentaties kon je zien dat de kinderen echt gegroeid waren in hun zelfvertrouwen. We hebben de kinderen centraal gesteld tijdens deze laatste lessen, want het moest voor hen echt een succeservaring zijn’. Annemarie vertelt dat de ontwikkeling van een kind altijd centraal staat bij een project en daar is kunst een hele belangrijke pijler in: ‘Die vormt je als mens, je leert jezelf presenteren en je krijgt er zelfvertrouwen van. Je ontdekt: Hé, ik mag ik er zijn en ik ontdek talenten bij mezelf.’

Djovrie Krus: ‘Van te voren hadden we gesprekken met alle kinderen die mee gingen doen. Dat was erg leuk. We vroegen aan de kinderen: Wat zijn je interesses? We probeerden hun interesses te implementeren in onze lessen. Dat is goed gelukt.’

Leermomenten

De kunstvakdocenten zijn ook les gaan geven aan de leerkrachten. Dat was een goede zet, want halverwege de tweede editie kwam de eerste lockdown. Alles ging online verder. Er ontstond een co-creatie tussen de kunstvakdocenten en de reguliere docenten. De docenten leerden om zelf kunstlessen te geven aan hun leerlingen.

Annemarie: ‘In het eerste traject van het project waren de kunstvakdocenten leidend, in het tweede traject al meer de docenten op de school zelf, maar in het derde traject al helemaal toen de pandemie uitbrak. Samen met Djovrie en Kirsten hebben we ook gekeken hoe we de reguliere docenten meer aan zet konden krijgen. Djovrie en Kirsten hebben hier uiteindelijk een mooie formule voor bedacht. Vanaf de zijlijn hebben zij de docenten gecoacht: hoe ontwerp je nu een les en hoe geef je die? Annemarie heeft filmpjes opgenomen en die zijn in de klas afgedraaid. Ze hebben allebei hun eigen manier gevonden om hier mee om te gaan. Samen met de docenten zijn ze op zoek gegaan naar de beste oplossingen.’

Djovrie: ‘Het spannende aan CMK vind ik altijd dat je met een heel divers docententeam werkt. Wat is hun persoonlijke verbinding met de kunst? Ook de docenten die aangeven niet veel met kunst te hebben, probeer je toch mee te krijgen met je verhaal. Het is belangrijk om ook de interesses van deze docenten aan te spreken, zodat ze zelf ook plezier krijgen in het lesgeven van kunst en cultuureducatie. Ook hun mening doet er toe en is het is voor mij als CMK coach belangrijk om daar naar te luisteren. Ik coach de leerkracht, maar ik kijk ook altijd: wat kan ik van deze leerkracht opsteken? Zo ben ik eigenlijk een doorgeefluik van kennis. Ik vond het heel mooi om te zien hoe alle docenten zich inzetten voor het project en voor een hele mooie sfeer zorgden’.

Ik vind het belangrijk dat een kind leert om grip te krijgen op zijn of haar talenten.

Samenwerking

Annemarie: ‘De samenwerking is heel goed en fijn verlopen. Als projectleider vind ik het heel leuk om kunstvakdocenten de ruimte te geven om hun inbreng te geven. Zij moeten het uiteindelijk uitvoeren en ik faciliteer. Ik ben de verbindende factor tussen de scholen en de kunstvakdocenten. De samenwerking tussen ons is dus erg goed verlopen. Daar valt of staat je project ook mee.’

Djovrie: ‘Ik ging bij Kirsten in de les kijken. In haar theaterles waren de kinderen bezig met beweging en vormen. Ik dacht: wat slim en wat gaaf! Wat doet zij dat goed. Dat ga ik ook proberen. Dus ik heb een spel bedacht met papier waarbij je vorm maakt met elkaar. Daarna gingen we kijken. Waar passen deze vormen op het menselijk lichaam? Vanuit het spel kwam een vorm en dan wordt het vormgeving. Dat heb ik van Kirsten gezien en geleerd en omgebogen naar mijn eigen lessen binnen mode. Ik heb daarnaast ook heel fijn met Annemarie samengewerkt. Zij gaf mij echt de ruimte.’

Inspirerende voorbeelden

Djovrie: ‘Een mooi voorbeeld bij mijn lessen was dat een meisje op haar eigen manier een strik kon maken. Uiteindelijk heb ik haar gevraagd of ze dit wilde uitleggen aan haar klasgenootjes. Dat wilde ze wel. Je zag dat dit haar zelfvertrouwen gaf. We zijn natuurlijk erg gericht op de procesgerichte didactiek, maar het is natuurlijk ook heel mooi als je een mooi eindresultaat hebt neergezet. Dat je iets hebt gemaakt waar je trotst op bent als kind. Kinderen hadden er echt zin in. Ze waren zelf in staat om iets nieuws te creëren met materiaal wat ze nog niet kenden. Ik vind het belangrijk dat een kind leert om grip te krijgen op zijn of haar talenten. Kan een kind bewust kijken: wat is er nodig om mijn talenten aan te sturen?’

Draagvlak

Djovrie: ‘Het draagvlak is zeker gegroeid bij de docenten. Ze hebben de stap gemaakt van observeren bij onze lessen naar het zelf uitvoeren van cultuurprojecten en presentaties met de kinderen. Het niveau van de docenten is natuurlijk ook verschillend waarmee we werken. Elke stap die ze zetten op cultuureducatie gebied is mooi, welke stap dan ook. Je komt hier achter door met de docenten in gesprek te gaan. Waar zit iemands talent en hoe kan je dat uitbreiden?’

Evaluatie

Annemarie: ‘Het was knap van de docenten dat ze het tijdens de corona periode snel online alles hebben geleerd. Corona heeft ook als een katalysator gewerkt. Hierdoor hebben de docenten ook sneller alles geleerd.

Djovrie: ‘Aan elke docent vraag ik bij de nabespreking: wat neem je mee uit dit project? En wat zou een mooi persoonlijk doel zijn voor aankomend jaar? Dit is handig voor icc’ers om te weten. Zij kunnen de doelen weer bespreken met de docenten voor een nieuwe CMK-periode. Dit is een erg belangrijk leerproces voor docenten. De nabesprekingen zijn ook een onderdeel van de borgingsfase. We hebben het project tot een goed einde gebracht. Ik had achteraf niks anders willen doen.’

Het project Art4Succes is gezamenlijk initiatief van De Onderwijsspecialisten en De Gruitpoort om leerlingen uit het (voortgezet) speciaal onderwijs kennis te laten maken met kunst en cultuur. Tijdens het project ontwikkelen de leerlingen, door middel van cultuureducatie, op een speelse en creatieve manier competenties als samenwerken, zichzelf presenteren, creatieve vorming en zelfvertrouwen.

Resultaat en vervolg

Annemarie: ‘Tijdens ons project deed er per school, maar één leerkracht mee. Dat is natuurlijk niet veel, maar alle scholen gaan wel meedoen met de nieuwe CMK-periode. Nu gaan alle leerkrachten meedoen met CMK, omdat ze zelf in de praktijk hebben gezien dat kunst en cultuur echt een meerwaarde is voor hun kinderen. Dat is natuurlijk een heel mooi resultaat!

‘We willen vanuit Amphion Playing For Succes Art voortzetten buiten en binnen de school, maar dan beschikbaar voor alle kinderen (ook buiten deze scholen). Dus echt kunstlessen ook buiten schooltijd aanbieden, net zoals er sportlessen na schooltijd zijn. Binnenschools willen we dan kijken naar de competenties van de kinderen en onderzoeken op welke manier zij hun persoonlijke competenties op het gebied van bijvoorbeeld burgerschap verder kunnen ontwikkelen door middel van kunst en cultuur. Als dat gaat lukken vind ik dat echt geweldig.’

Tips voor andere scholen

Djovrie: ‘Ga er met een open vizier in en leg van te voren niet te veel vast. Hoe meer je alles van te voren al inkadert hoe minder er later mogelijk is op individueel niveau. Stel wel een doel, maar hou wel de flexibiliteit in stand, zodat wij als kunstvakdocenten ook speling houden.’
Annemarie: ‘Sluit aan en luister goed naar de docenten. Wat kunnen en willen de leerkrachten? En vanuit daar steeds een stapje verder.’

tekst: Irene Flapper

Topics

Beeldend Interview Speciaal Onderwijs Theater